مطلب را به بالاترین بفرستید:
بهداشت روان كار در ادارات
پرداختن به مسايل بهداشت روان امري ضروري و اجتناب ناپذير است، و با توجه به اين كه بخش عمـــده اي از وقت انسان در محیط كار او سپري مي شود و شرايط كار مستقيم و غير مستقيم بر روان فرد تأثير مي گذارد، پرداختن به بهداشــت روان كــار نيز ضرورتي انكارناپذيرتر جلوه مي نماياند.
برخي فشارهاي رواني ناشي از محيط كار:
۱ ـ تقسيم كار پيچيده و تخصصي شدن مشاغل :
در عصر صنعت و مدرنيسم و زندگي شهري بوروكراسي اداري و تقسيم كار امري پيچيده و اجتناب ناپذير است. تخصصي شدن شرايط كار در كنار فوايد بسياري كه دارد از حيث روحي و رواني از دو جهت آسيب زا ست.
الف - تخصصي شدن و تقسيم كار، انجام كار يكنواخت و تكراري را براي فرد موجب مي شود ( فيلم چارلي چاپلين عصر جديد). فرسودگي شغلي و خستگي روان نتيجه چنين فرآيندي است.
ب - احساس عدم تأثيرگذاري در توليد نهايي سازمان : اين حالات رواني بر اثر كار تخصصي فوق العاده شديد ايجـــاد مي شود .
فرد يك كار كوچك را به صورت يكنواخت انجــام مي دهد ( مثلاً در ساختن يك تلويزيون فقط قسمتي از دستگاه را با پيچ مي بندد) و احساس مي كند در توليد نهايي نقش چنداني ندارد (كشاورزان از اين حيث مثال خوبي هستند كه در توليد محصول از ابتدا تا انتها خود را شريك و دخيل مي دانند در نتيجه احساس تعلق به محصول و كار در آنها خيلي بالاست) .
در نتيجه اين دو وضعيت يعني كار يكنواخت و احساس عدم مشاركت مؤثر در توليد نهايي ممكن است، خستگي روان حاصل شود به همين دليل اخيراً ژرژ فريدمن، نظريه كار پاره پاره را پيشنهاد نموده است ، كاري كه فرد در يك مؤسسه به چند وظيفه شغلي مي پردازد.
۲ ـ عدم حقوق مكفي :
اكثر كاركنان زيرخط فقر زندگي مي كنند ، لذا عدم برآوردن نيازهاي استاندارد شده مادي از يك سو و احساس بي ارزشي (به دليل عدم تناسب پاداش با وظيفه انجـام شده ) موجبات استرس هاي رواني در كار مي شود.
۳ ـ دلسردي نقش(عدم علاقه به شغل ) :
مي دانيم در جامعه ما فرصت هاي شغلي متناسب با عرضه نيروي كار وجود ندارد در نتيجه اگر سه فاكتور علاقه،استعداد و آينده شغلي را براي انتخاب مثلاً رشته تحصيلي مهم بدانيم معمولاً به دليل فرصت هاي شغلي و محدوديت انتخاب شغل افراد از فاكتور علاقه و استعداد صرف نظر مي كنند و فقط به اين مي انديشند كه يك شغلي داشته باشند و اين موضوع موجبات دلسردي آنان را به شغل فراهــم مي سازد، موضوعي كه به دلسردي نقش تعبير مي شود.
۴ ـ تعارض نقش (چند شغله بودن ) :
تعارض نقش زماني است كه فرد چندين كار را همزمان انجام مي دهد و انجام هر يك در تضــاد با ديگري است. متأسفانه كاركنان ادارت به دليل كمبود حقوق مكفي معمولاً به سمت مشاغل دوم و سوم هــدايت شده اند كه خود تعارض نقش را براي آنان موجب شده و اين پديده بر فرسودگي و خستگي رواني در محيط شغلـــــي مي افزايد.
۵ ـ فشار نقش (توقعات متناقض: (
فشار نقش زماني است كه كارمند يا مدير در انجام وظايف شغل با انتظارات متفـــاوت روبرو مي شود ، مثلاً يك مدير از كارمند انتظاري داشته باشد و همكاران انتظار ديگر ، ارباب رجوع، همسايگان، اقوام، خويشان و دوستان هر يك انتظارات خاصي را از دارنده يك موقعيت شغلي ممكن است داشته باشند.
اين وضعيت فشار براي كاركنان و مديران فراهم مي سازد كه خود موجب خستگي رواني و فرسودگي مي گردد.
اما از آنجايي كه آسيب هايي در بيرون از محيط كار هم به فرد وارد مي آيد كه تأثير بسزايي در محيط كار فردي و اجتماعي وي دارد، لذا به عنوان عامل ششم بايد فرد اين آسيب ها را بشناسد و بتواند آنها را كنترل كند؛ اين آسيب ها يا مربوط به محيط خانواده است يا مربوط به سطح اجتماعي كه نگراني هايي را براي فرد ايجاد مي كند، مانند نگراني تأمين آينده فرزندان نگراني ناشي از تكنولوژي و صنعتي شدن، نگراني ناشي از سرعت تعليـم و امنيت اجتماعي ، امنيت فرهنگي و اجتماعي.
در هر صورت فرد بايد از يك طرف بار اين نگراني ها را بشناسد و از تداخل آن در محيط كار جلوگيري نمايد و از طرف ديگر مديران بايد شناخت نسبي از وضع خانوادگي و جايگاه اجتماعي و نگراني هاي كاركنان خود داشته باشند.
منبع : بهداشت رزن
|
صفحه نخست
استخدام در شرکت ملی نفت در کرج (پنجشنبه بیست و یکم آبان 1388)
خوش آمديد
